Aşı olma kriterleri anlaşılamıyor

“COVID-19 salgını ne zaman bitecek” sorusunun yanıtını hepimiz merak ediyoruz. Uzmanlar, “Bu ancak toplumun yüzde 70-80’inin hızlıca aşılanması ile mümkün olabilir” diyor. Çünkü Covid -19 virüsü zaman geçip, aşılama oranları düşük seviyede kaldıkça mutasyona uğruyor ve yeni varyantlar salgının devamına yol açtığı için bu yarışta hız gerekiyor. Bunun gerçekleşmemesi durumunda mevcut aşıların koruyuculuğu azalıyor ve yeniden aşılanma gerekliliği doğuyor.

Peki bu kısır döngü nasıl kırılacak ve pandemi nasıl son bulacak? Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ersin Akpınar, bunu başarabilmenin toplumsal olarak bilimin gösterdiği önerilere uymakla mümkün olduğunu belirterek, “En küçük tereddüt, bizleri sevdiklerimizden ayırmaya ve artık rakamlardan ibaret gördüğümüz kayıplarımızın oranını artırmaya neden oluyor” diyor.

Prof. Dr. Ersin Akpınar, “11 Ekim itibarı ile ülkemizde tam aşılı kişi sayısı 46 milyon 336 bin, toplam nüfusumuza oranladığımızda ise bu oran yüzde 54 seviyesindedir. Sağlık Bakanlığı’nın açıklamalarında tüm nüfus yerine sadece 18 yaş üstü tam aşılı olanlar açıklandığı için bu oranlar farklı algılanıyor. Covid-19 aşılarının koruyuculuğunun 6 ay olarak kabul edildiği düşünülüp, Ocak-Şubat 2021’de ilk aşılanan grubun koruyuculuğunun kalmadığı hesaplandığında ülkemizde tam aşılı oranının yüzde 40’lar civarında olduğu söylenebilir” diyerek devam ediyor;

“Sorunun çözümü için toplumun yüzde 70-80’inin hızlıca aşılanması gerektiği gerçeğinden çok uzakta olduğumuzu görmemiz ve çözümün kendi elimizde olduğunu bilmemiz salgının kontrol altına alınmasındaki en önemli faktör. Tersi durumda her gün 30 binlerle ifade edilen yeni vaka ve her ay binlerce vefat haberi almayı sürdüreceğiz.”

Aşı olma kriterlerindeki değişiklikler çeşitli sorunlara yol açıyor. Yakın geçmişte hastanelerde ve aile hekimliklerinde randevusuz bile aşı olunabiliyorken, 80 yaşındaki vatandaşların bile, ‘randevu almanız gerek’ diyerek hastane kapılarından döndürülmesi aşılama oranının artırmaya çalışıldığı bu dönemde hem kafaları karıştırıyor hem de vatandaşın mağduriyetine neden oluyor.

Prof. Dr. Ersin Akpınar, “Aşı olmak isteyen kişi aşı olabilme durumunu e-Nabız hesabından veya 2023’e kısa mesaj (SMS) göndererek öğrenebiliyor. Aşı yapılacak grupta yer alanlar randevu işlemi için MHRS uygulamasına yönlendiriliyor. Şu an ülkemizde 12 yaş üstündeki tüm bireylere Covid-19 aşıları ücretsiz yapılıyor. Aşılamada her başvuranın (randevulu – randevusuz) aşılarının yapılması hayati öneme sahip. Aksi kaçırılmış fırsat ya da yeni vaka veya vefat haberleri anlamına geliyor. Aşılama konusunda randevusuz gelenlerin randevuları başvuru anında çevrimiçi olarak aşı yapılacak grupta yer alıyorsa, randevu işleminin MHRS’den hızlıca gerçekleştirilmesi gerekiyor. Bunun dışında olabilecek uygulamalar salgında tam aşılama oranlarını düşürüp iş yükünü artırıyor” diyor.

Prof. Dr. Ersin Akpınar önemli bir sorunun da grip aşısı konusunda yaşandığını söylüyor. Risk gruplarında olmasına rağmen çok sayıda kişi, ‘risk grubunda değilsiniz!’ uyarısı nedeniyle grip aşısı olamıyor. Akpınar, “80 yaşında, şeker ve kalp hastası olan yaşlılarımıza, ‘risk grubunda değilsiniz’ denilerek aşı reçete edilmediğini görüyoruz”diyor ve devam ediyor; “Bununla birlikte bir grip aşısı, risk gruplarına bakılmaksızın eczanelerden reçetesiz olarak 87 lira ödenerek satın alınabiliyor. Diğer bir grip aşısının ise reçete edilebilmesi halinde eczanelerden temin edilebileceği duyurulmuştur” diyor.

Grip aşısı Covid-19’u engellemese de vücudun virüsle savaşmasına yardımcı olabilir. Grip aşısı yaptıran kişilere koronavirüs bulaştığında, bu kişilerin hastalığı grip aşısı yaptırmayanlara göre daha hafif geçirip, belirtileri daha az ve hafif yaşayabileceklerine dikkat çekiliyor. Özetle bu iki hastalığın neden olabileceği ortak hayati riskin azaltılması için grip aşısı yaptırılması öneriliyor.

Yapılan son çalışmalar sonucunda, Covid-19 aşısı ile aynı zamanda veya sonrasında belli bir bekleme süresine gerek kalmadan grip ve/veya zatürre aşısı yaptırılabiliyor.

Yapılan son çalışmalar grip ve/veya zatürre aşısı ile aynı zamanda veya sonrasında özel bir bekleme süresine gerek kalmadan Covid-19 aşısı olunabileceğini gösteriyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir