Rekabet Kurulu inceliyor: WhatsApp’ta muz tekeli

Rekabet Kurulu, Mersin’in Bozyazı ve Anamur ilçelerindeki muz toptan ticareti teşebbüslerinin Rekat Kanunu’nu ihlal edip etmediğini soruşturuyor. Edinilen bilgilere göre bu teşebbüsler, WhatsApp üzerinden kurdukları gruplarda jurnal müşterek fiyat belirledi.

Kokusu ve lezzetiyle ithal rakiplerini geride bırakan yerli muzun tadını “tekel” iddiaları kaçırdı. Bazı toptancıların, WhatsApp grupları kurarak, jurnal fiyat belirlediklerine yönelik iddialar, Rekabet Kurumu’nun radarına girdi. öte taraftan devletin son dönemlerde muz serası yatırımlarını yoğun olarak desteklemesine, üretimin son üç yılda ikiye katlanmasına rağmen perakende fiyatların neden bu çabalara paralel bir seyir izlemediğine yönelik sorular da bu iddialar ışığında cevap buluyor gibi…

Uyruk gazetesinden Duygu Erdoğan’nın haberine göre, İddia konusu teşebbüslerin, WhatAapp gruplarında ayrıca alış hem de satmak fiyatına ilişkin rakam konuştuğu belirtiliyor.

REKABET İNCELİYOR

Rekabet Kurumu tarafından yapılan açıklamalarda, önceki gün ‘muz toptan ticaret teşebbüsleri’ne açılan soruşturma öne çıktı.

Türkiye’nin en kayda değer yerli muz üreten bölgelerinden Mersin Bozyazı ve Anamur’da muz toptan ticareti ile faaliyet gösteren teşebbüslerin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’a tutarsız hareket edip etmedikleri, ilerleyen dönemde netlik kazanacak. Rekabet Kurulu ön araştırmasında, ihlalin tespitine yönelik soruşturma açılmasına ‘bulguların ciddi ve tatmin edici olduğu’ belirtildi.

JURNAL FİYAT

Alanya/ Gazipaşa / Manavgat ve Bozyazı/Alamur hattındaki üreticiler ve birliklerle konuştuk. Hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin ‘WhatsApp uygulaması üzerinden oluşturdukları birkaç grup vasıtasıyla haftalık, hatta birçok süre günlük orak fiyat’ belirledikleri iddiaları iletildi.

Hakkında soruşturma başlatılan 17 şirket ve 1 dernek bölgedeki komisyoncu, sarartma/paketleme yapan büyük kaliteli firmalardan oluşuyor. Muz imal ve satışını yapanlar, bu şirketlerin ‘manipülasyon’ iddiasıyla denetlendiğini belirtiyor.

İhlal edip etmedikleri belirlenecek 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi de piyasaların, talep/istek dengesinin kontrolü, rekabeti bozma, müdahale etme amacı taşıyan müşterek hareket ve bu kapsamda alım satım fiyatlarının belirlenmesini içeriyor.

Bölgedeki muz üreticilerinden edinilen bilgiye göre, her hafta ya da emin bir dönem değil, “Bugün şu fiyattan alalım” şeklinde yapılan günlük paylaşımlar bile var. böylece hem talep talep dengesiyle oluşan fiyatların bozduluğu, ayrıca de üreticilerin piyasanın haricen belirlenen fiyatlara satışmak yapmak durumunda bırakıldığı igade ediliyor. Yanı sıra ufak çaplı muz tacirlerinin de bu piyasa koşullrından hasar gördüğü belirtiliyor. 

“İSTANBUL’A BAKIYORLAR”

Alanya Muz Üreticileri Birliği (Muzbir) Başkanı Mustada Şenli, Bozyazı-Anamur bölgesindeki iki dernek aşağıda yer alan firmaların kendi arasında fiyat oluşturdukları duyumunu aldıklarını söyledi. Şenli, şöyle devam etti:

“Alıcılar bu fiyatı oluşturuyorlar. Bütün üreticileri de uyması noktasında zorlama kurmuş oluyorlar. Belli fiyatın üstüne çıkmadan pazardan mahsul tedarik etmeye yönelik bir hareket. Denetimler bir süredir sürdüğü için son iki aydır fiyat paylaşamıyorlar. Bu sayede piyasa koşullarına kadar fiyatlar oluşmaya başladı. Yahut, bakıyorlardı, İstanbul, Ankara, İzmir’de muz kaça satılıyorsa kendi karlarını, ekleyip çiftçiye ona tarafından bir fiyat belirleyip, bunun üzerinden mülk almadan, tekel oluşturmaya karşın hareket ediyorlardı. Oradaki fiyat bizim Alanya’yı bile etkiliyor. Üreticiden daha ucuza alınması buradaki piyasayı da karıştırıyordu. Kendilerini belli bir kar marjına endeksliyorlar. Ona tarafından fiyat veriyorlar. yani düşük fiyattan aldıkları ürün, tüketiciye de yansımıyor”

YILLARA KADAR MUZ ÜRETİMİ

2017: 369 bin ton 2018: 499 bin ton 2019: 548 bin ton 2020: 728 bin ton

Komisyoncu fiyatı: Anamur’da 5,8 – 6,5 lira, Alanya’da 5,5 – 6,2 lira

ÜRETİM, TAHMİNDEN POZITIF ARTIŞ KAYDETTİ

Muzun kilo fiyatı marketlerde 10-12 lira aralarında değişiyor. Yerli imalatçı bölgeler Anamur ve Alanya’da yeşil olarak 5.5 ile 6.20 lira aralarında fiyatlara satılıyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine kadar, 2017’de 369 bin ton muz üretilirken, 2020’de bu tedarik yaklaşık olarak ikiye katlanarak 728 gib ton oldu. TÜİK’in 2020 tahmini 680 bin ton iken, ortaya çıkan üetim tahminlerin üstünde gerçekleşmiş oldu. 

“PİYASAYI YÖNLENDİREMEZ”

Anamuz Bozyazı Ziraat Odası Başkanı Ahmet Haysiyet Gümüş, muzla ilgilenen 150-200’ün üzerinde işletme olduğunu belirtirken, “Üretici istediği işletmeyle alım satım yapabilir durumda. Bu değin şirketin olduğu yerde bir araya gelerek rekabeti etkileyecek harekette bulunabileceğini düşünmüyoruz” dedi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir